OSB İşletmeleri Çevre Danışmanlık Hizmeti Almak Zorunda mı?

Ek-1 kapsamındaki işletmenin seçenekleri nelerdir?

Ek-1 kapsamındaki işletme, çevre yönetim birimi kurar veya Bakanlıkça yeterlik belgesi verilmiş çevre danışmanlık firmasından çevre yönetim hizmeti alır. Yönetmelikte bu çalışmanın adı “çevre yönetimi hizmeti”dir. Hizmet zorunludur; ancak dışarıdan danışmanlık firması aracılığıyla alınması tek seçenek değildir.

Çevre yönetim biriminin kurulması da personel niteliği ve çalışma düzeni bakımından yönetmelikteki şartlara tabidir. İşletme, iki modeli yalnız maliyet üzerinden değil; tesis sayısı, proses çeşitliliği, saha takibi ve kurum başvurularının iş yüküyle birlikte değerlendirmelidir.

Ek-2 kapsamındaki işletmenin seçenekleri nelerdir?

Ek-2 kapsamındaki işletme; yönetmelikte tanımlanan nitelikleri taşıyan en az bir personeli sürekli istihdam edebilir, çevre yönetim birimi kurabilir ya da yeterlik belgeli çevre danışmanlık firmasından çevre yönetim hizmeti alabilir. Yönetmelikte bu hizmet “çevre yönetimi hizmeti” olarak adlandırılır.

Dolayısıyla Ek-2 işletmesi için de yükümlülük vardır; fakat danışmanlık firmasıyla sözleşme, mevzuatın sunduğu üç hizmet modelinden biridir. Seçilen modelin yalnız kâğıt üzerinde değil, aylık saha çalışması ve mevzuat takibini karşılayacak şekilde işlemesi gerekir.

Çevre izni muafiyeti hizmet yükümlülüğünü kaldırır mı?

Hayır. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrası, Ek-1 veya Ek-2 listesinde bulunmasına rağmen hava emisyonu ve atıksu deşarjı olmayan işletmenin çevre izni muafiyetinin İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilmesini düzenler. Bu karar işletmenin Ek listesindeki faaliyet kapsamını ortadan kaldırmaz.

İşletme Ek-1 veya Ek-2 listesinde kaldığı sürece Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki çevre yönetimi hizmeti yükümlülüğü devam eder. Buna karşılık işletmenin fiilî faaliyetinin ve kapasitesinin Ek-1/Ek-2 kapsamı dışında olduğu belirlenirse Madde 5/4 uyarınca hizmet isteğe bağlı hale gelir; diğer çevre yükümlülükleri ayrıca sürer.

Ek-1 ve Ek-2 dışında kalan işletmeler ne yapar?

Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer almayan bir işletme çevre yönetimi hizmetini isteğe bağlı olarak alabilir. Hizmet almayı seçerse Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri bu hizmet için uygulanır.

Kapsam dışında olmak; atık, atıksu, emisyon, kimyasal, sıfır atık veya OSB altyapı kurallarından muaf olmak anlamına gelmez. İşletmenin diğer çevre yükümlülükleri faaliyet ve saha koşullarına göre devam eder.

OSB yönetimi ile katılımcı tesisin yükümlülüğü aynı mı?

Hayır. OSB yönetiminin kendi işlettiği Ek-1 veya Ek-2 kapsamındaki tesisler için çevre yönetimi hizmeti yükümlülüğü ayrıdır. Katılımcı işletmenin kapsamı ve hizmet modeli ise kendi faaliyeti, kapasitesi ve prosesleri üzerinden belirlenir.

OSB’nin atıksu kabulü, kanal bağlantısı, altyapı veya saha kuralları katılımcı için ayrıca bağlayıcı olabilir; ancak OSB yönetiminin hizmet alması katılımcı tesisin ulusal çevre mevzuatı yükümlülüğünü kendiliğinden karşılamaz.

Kapsam nasıl doğru belirlenir?

NACE kodu ve OSB’de bulunma bilgisi yalnızca başlangıç verisidir. Fiilî faaliyet, üretim kapasitesi, kullanılan prosesler, yakma ve yardımcı üniteler ile aynı adresteki tesis bütünlüğü Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği Ek-1/Ek-2 listeleriyle karşılaştırılmalıdır.

Benzer ürün üreten veya aynı OSB’de bulunan iki işletme farklı kapasite, proses ya da yardımcı ünite nedeniyle farklı kapsama girebilir. Bu yüzden kesin karar, güncel tesis bilgileri ve yürürlükteki mevzuat üzerinden teknik olarak doğrulanmalıdır.

İlk değerlendirme için hangi bilgiler gerekir?

Faaliyet konusu, güncel kapasite raporu, üretim akış şeması, yakıt ve yardımcı üniteler ile mevcut çevre izin/kararları ilk kapsam kontrolü için yeterli bir başlangıç setidir. Bu bilgilerle önce Ek-1/Ek-2 durumu, ardından uygun hizmet modeli ve diğer çevre yükümlülükleri ayrıştırılır.